In het laatste der dagen. Eindtijdverwachting in Nederland op de drempel van de moderne tijd (1790-1880)

Leiden Repository

In het laatste der dagen. Eindtijdverwachting in Nederland op de drempel van de moderne tijd (1790-1880)

Type: Doctoral Thesis
Title: In het laatste der dagen. Eindtijdverwachting in Nederland op de drempel van de moderne tijd (1790-1880)
Author: Kielman, R.H.
Publisher: Academische Uitgeverij Eburon
Issue Date: 2017-04-13
Keywords: Dutch history
Enlightenment
Secularization
Eschatology
Reveil movement
Chiliastic sects
Abstract: Het uitbreken van de Franse Revolutie ging in West-Europa en Noord-Amerika gepaard met een krachtige herleving van de bijbelse eindtijdverwachting (eschatologie). Sommigen zagen de heilsorde die volgens de profetieën in het verschiet lag vol optimisme tegemoet, anderen raakten in de greep van cultuurpessimisme en ondergangsdenken. Dit proefschrift richt zich op de eschatologische revival in Nederland, waarover vooralsnog weinig bekend was. Deze ideeën vonden breed weerklank, niet alleen bij eenvoudige gelovigen als de eindtijdpublicist Hendrik Hentzepeter (portier in het Mauritshuis) en de Zwijndrechtse Nieuwlichters, maar ook bij de hoger opgeleiden van de orthodox-protestantse Réveil-beweging, die zich lieten inspireren door Willem Bilderdijk en Isäac da Costa. In hun toekomstvisioenen domineerde de vrees voor een Antichrist die zich als politieke onderdrukker zou manifesteren, en was weinig plaats voor vooruitgangsoptimisme. Rond 1850 werd door de Christelijke Vrienden, voortgekomen uit het Réveil, een geloofsoffensief gelanceerd, waarbij door middel van evangelisatieverenigingen werd geprobeerd de voortgaande secularisering van de samenleving terug te draaien. Daarbij werden het opkomende socialisme en de moderne bijbelkritiek als antichristelijk afgeschilderd, een boodschap die bij de arbeiders- en middenklasse in vruchtbare aarde viel. Dat heeft een vertragend effect gehad op het moderniseringsproces dat zich gedurende de negentiende eeuw in Nederland voltrok.
Promotor: Supervisor: M.E.H.N. Mout
Faculty: Humanities
University: Leiden
Uri: urn:isbn:9789463011242
Handle: http://hdl.handle.net/1887/47898
 

Files in this item

Description Size View
application/pdf Full Text 6.995Mb View/Open
application/pdf Cover 1.199Mb View/Open
application/pdf Title Pages_Contents_Preface 692.0Kb View/Open
application/pdf Introduction 159.0Kb View/Open
application/pdf Chapter 1 309.7Kb View/Open
application/pdf Chapter 2 505.8Kb View/Open
application/pdf Chapter 3 411.1Kb View/Open
application/pdf Chapter 4 522.6Kb View/Open
application/pdf Chapter 5 558.2Kb View/Open
application/pdf Chapter 6 926.8Kb View/Open
application/pdf Chapter 7 967.1Kb View/Open
application/pdf Chapter 8 620.1Kb View/Open
application/pdf Chapter 9 790.1Kb View/Open
application/pdf Conclusion 157.4Kb View/Open
application/pdf Summary in English 146.1Kb View/Open
application/pdf Bibliography_Curriculum Vitae 1.195Mb View/Open
application/pdf Propositions 145.0Kb View/Open

This item appears in the following Collection(s)