Anthoni van Noordt en zijn Tabulatuurboeck : in het kader van de Amsterdamse orgelcultuur tussen 1630 en 1675

Leiden Repository

Anthoni van Noordt en zijn Tabulatuurboeck : in het kader van de Amsterdamse orgelcultuur tussen 1630 en 1675

Type: Doctoral Thesis
Title: Anthoni van Noordt en zijn Tabulatuurboeck : in het kader van de Amsterdamse orgelcultuur tussen 1630 en 1675
Author: Hertog, Jacobus Bastiaan den
Publisher: Faculty of the Humanities, Leiden University
Issue Date: 2009-12-02
Keywords: Amsterdamse orgelcultuur
Anthoni van Noordt
Muziek
Orgels
Psalmbewerkingen
Tabulatuurboeck
Abstract: In 1659 startte Anthoni van Noordt, organist van de Nieuwe Zijdskapel te Amsterdam, voorbereidingen voor het publiceren van een Tabulatuurboeck. Dit boek met psalmen en fantasieën bedoeld voor het orgel, heeft nooit een grote oplage bereikt. Hoewel het een getuigenis is van muzikale creativiteit heeft het in eigen tijd en ook vandaag de dag slechts een kleine kring van specialisten bereikt. Van Noordt werd in 1664 organist van de Nieuwe kerk en bereikte zo de top van de muziekelite in metropool Amsterdam. Om dat beter te begrijpen is het culturele kapitaal van de zeventiende‐eeuwse Amsterdamse organisten – ook Sweelinck – onderzocht. Tevens is geanalyseerd hoe de orgelbouw zich in de periode 1630‐1675 ontwikkelde. Uit het onderzoek naar de orgelbespelingen – typisch fenomeen uit het publieke domein – dat nog nauwelijks in de cultuurhistorische literatuur aandacht heeft gekregen bleek dat het hier ging om voortzettingen van traditionele sociale evenementen, gericht op harmonie in de samenleving. Wat betreft het orgelrepertoire is opvallend dat er in die tijd geen strikte scheiding was tussen componeren en improviseren zoals vandaag de dag. Dat werpt nieuw zicht op de kwaliteit van het muziekleven in de 17e eeuw waardoor we muzikale ideeën kunnen reconstrueren die allang verdwenen zijn. De muziek uit het Tabulatuurboeck was enerzijds sterk bepaald door strenge regels voor de polyfonie, anderzijds komt een vrije en gedurfde benadering naar voren waarbij met een motivische schrijfwijze geavanceerde muzikale structuren zijn gebouwd. Deze muziek roept denotatieve betekenissen op die duidelijk maken dat de componist de affecten centraal stelde. Dat vraagt in de uitvoering om een hoge mate van expressiviteit. Deze dissertatie kan gezien worden als een uitbreiding van onze kennis over het orgelleven in Amsterdam in de Gouden Eeuw, tegelijk is het een pleidooi voor het uitvoeren van Van Noordts muziek op een meer expressieve wijze dan nu gebruikelijk.
Description: Promotor: S. Groenveld
With summary in English
Faculty: Faculteit der Letteren
Citation: Hertog, J.B. den, 2010, Doctoral thesis, Leiden University
Handle: http://hdl.handle.net/1887/16137
 

Files in this item

Description Size View
application/pdf Full text 21.99Mb View/Open
application/pdf Bijlagen 1.545Mb View/Open
application/pdf Title page_Preface_Contents 647.6Kb View/Open
application/pdf Summary in English 109.4Kb View/Open
application/pdf Propositions 81.68Kb View/Open

This item appears in the following Collection(s)